25 mei 1926 oprichting

De Algemene Toneelvereniging Pankras is op 25 mei 1926 opgericht. Eigenlijk was de startdatum 15 januari 1926, maar omdat de vereniging een onderafdeling van de Nederlandse R.K. Volksbond, afdeling Sassenheim was, was men afhankelijk van de goedkeuring van het bestuur van die bond. Deze werd op 25 mei afgegeven. In het oprichtingsjaar heette de toneelvereniging echter nog niet Pankras. De heren Koos Hoogervorst en Arie van Dijk gaven het de naam Katholieke Toneelvereniging St. Pancratius. In 1967 werd het een zelfstandige, algemene vereniging, d.w.z. dat ze vanaf die tijd in principe toegankelijk was voor iedereen, ongeacht geloof, huidskleur of iets dergelijks.

Dhr. Arie van Dijk Dhr. Koos Hoogervorst

oprichter-arie

oprichter-koos

 
Censuur in de beginjaren

In de beginjaren was de toneelvereniging echter nog niet vrij in de keuze van de toneelstukken.
Elk stuk werd door de censor, dit was in die tijd een kapelaan, onderworpen aan een strenge censuur. Vrouwen mochten in die beginjaren geen lid worden. Alle rollen werden ingevuld door mannen. Hij, die lid wenste te worden, moest katholiek, van goed zedelijk gedrag zijn, mocht geen gemengde verkering hebben, moest de leeftijd van 18 jaren hebben bereikt en contribuerend lid zijn van de R.K.Volksbond. Een nieuw lid vervulde eerst een gastrol. Als hij dit volgens de regisseur met goed gevolg had vervuld, dan mocht hij lid worden van de vereniging. Bij toetreding moest het nieuwe lid wel 50 cent in de kas van de vereniging storten. Je mocht in die tijd in geen geval tegelijk lid zijn van een vereniging van gelijke strekking, b.v. een muziekvereniging e.d. Het bestuur kon wel dispensatie verlenen.

In de beginjaren was er binnen de vereniging een bibliothecaris. Tegenwoordig is de coördinator van de artistieke commissie verantwoor- delijk voor het bestellen van nieuwe toneelboekjes en het lezen en uitkiezen van de stukken. Ook toentertijd werd er al gewerkt met een rekwisiteur die voor de benodigdheden bij de uivoeringen zorgde. De gemaakte decors werden in die tijd met de handkar vervoerd. Toch ging het langzamerhand wat beter. Er mochten dames lid worden van de vereniging en ook kon er af en toe een auto gehuurd worden om de decors te vervoeren. In de zestiger jaren ging het echter snel bergafwaarts met het bezoek van het publiek aan de uitvoeringen. De opkomst van de televisie was hier debet aan. Maar de toenmalige leden zijn moedig doorgegaan.

 
1965 van onderafdeling naar zelfstandig

In 1965 besloot K.A.B. - inmiddels gewijzigd in N.K.V. - om haar onderafdeling, de R.K.Toneelvereniging St.Pancratius, af te stoten.
De leden besloten om als zelfstandige toneelvereniging door te gaan. Het betekende wel, dat er het een en ander moest gebeuren. Er werd bepaald, dat het een algemene vereniging zou worden die toegankelijk was voor iedereen. De statuten werden gewijzigd. Ook de naam werd gemoderniseerd:  St. Pancratius werd Pankras met een ‘k’.

Een en ander kreeg officieel zijn beslag In het jaar 1967 en werd de naam van de vereniging: Algemene Toneelvereniging Pankras. Vanaf die tijd is het de vereniging door heel hard werken voor de wind gegaan. Dit was mede te danken aan het enthousiasme van de leden, de steun van de donateurs en subsidie van de Gemeente. En het bezoek aan de toneeluitvoeringen werd ook steeds beter. Jaarlijks werd in het najaar en het voorjaar een toneeluitvoering voor de donateurs gegeven. De grime was in die tijd in handen van de firma Pijl en Benning.  

 
1979 eerste voorstellingen voor kinderen
In 1979 organiseerde Pankras speciale toneeluitvoering voor kinderen. Naast de toneelstukken in het voorjaar en najaar was er speciaal een speciale toneeluitvoering voor kinderen in de leeftijd van 4 t/m 12 jaar. Dit bleek een succes te zijn en men besloot om dit jaarlijks te gaan doen. Ook nu nog spelen we jaarlijks een kinderstuk en daarbij mag met trots gezegd worden, dat de zalen dan altijd vol zijn met enthousiaste kinderen én ouders. Ook zijn we een groot aantal malen met de groep spelers van het kinderstuk naar een andere locatie geweest om daar extra voorstellingen te geven. Tevens werd er eenmaal meegewerkt aan een cultureel project van de katholieke basisscholen in Sassenheim.
 
1997 start jeugdgroep en latere activiteiten

In het jaar 1997 gaf het bestuur toestemming aan Nico Sluijmer en Wim Prins om te starten met een jeugdgroep. Uit de wachtlijst die we moeten bezigen mag blijken, dat veel kinderen toneelspelen een leuke hobby vinden. Jaarlijks wordt er door deze spelertjes met veel enthousiasme een stuk op de planken gezet.

Toen de Gemeente na een aantal jaren de subsidiekraan dichtdraaide, zijn de leden niet bij de pakken gaan neerzitten. Het bestuur besloot andere bronnen aan te boren om de broodnodige inkomsten op peil te houden. Er werd een wervingsactie voor nieuwe donateurs gehouden. Er werden adverteerders voor het programmaboekje gezocht. Nadat de firma Pijl en Benning te kennen had gegeven te stoppen met het grimeren bij de voorstellingen, werd er door enkele leden een grimecursus gevolgd en verzorgden we in het vervolg zelf de grime. Op deze manier werd ook daar een uitgavenpost geminiseerd.

Maar ook andere activiteiten, die in de lijn van het toneelspelen liggen, werden opgezet. Zo trekken we sinds 1985 met een enthousiaste groep met de levende poppenkast, dit is een combinatie van poppenspel in de kast en toneelspel door ‘levende’ poppen buiten de kast, door de streek.

Ook is er in de loop der jaren een nauwe samenwerking ontstaan met de ondernemersvereniging in Sassenheim. A.T.V. Pankras verleent haar medewerking bij een aantal festiviteiten door het jaar heen. Hoogtepunten zijn hierbij de intocht van de Sint, de Levende Kerststal in het dorp, Vader- en Moederdagactie en de Paashaas.

Omdat er in de loop der jaren een aardige collectie aan kleding en pruiken werd opgebouwd, is er ook gestart met de verhuur van kleding en pruiken. Vanuit de wijde omgeving komen verenigingen en particulieren bij ons om kleding en / of pruiken voor een toneelstuk of een andere gelegenheid te huren. Ook de grimeploeg van de vereniging is nogal eens in de weer om kinderen te schminken of te assisteren bij grimewerk.

 
De oefenlocaties

Er zijn meerdere oefenlocaties geweest. In de beginjaren werd er bij de leden thuis gerepeteerd. Soms was er gelegenheid om bij een werkgever van een der leden in de cantine te oefenen. O. a. bij Hygia en Fa. v.d. Meij. Daarna heeft de vereniging lang haar onderkomen in het oude Onderdak aan de Hoofdstraat gehad (op de plaats van de huidige supermarkt, schuin t.o. de R.K. kerk ) . Eerst was hier een kleine ruimte beschikbaar om het eigen honk te hebben. Later konden we over een grotere ruimte beschikken. Er werd besloten om samen met de carnavalsvereniging de zaal- en barruimte in te richten. Het werd een gezellig geheel waar zowel Pankras als de Saksen hun activiteiten konden uitvoeren.

In mei / juni 2000 was het nieuwe onderdank (’t Onderdak) aan de Gouverneurlaan een feit. Een voor deze gelegenheid samengestelde bouwploeg met mensen van beide genoemde verenigingen startte met het inrichten van de twee ruimtes ’t Onderdak die nu voor deze verenigingen ter beschikking kwamen. Na een periode van keihard werken en veel spulletjes verhuizen namen we onze intrek in het nieuwe honk.

We mogen stellen, dat we weer een prima oefenruimte en een gezellige bar hebben waar de z.g. ‘Pankrasavond’ gehouden kan worden. Daarbij is het ook heel prettig, dat we nu op dezelfde locatie een mooie podiumzaal hebben waar wij ons publiek voor de voorstellingen kunnen ontvangen.

 
Het heden

We kunnen gerust zeggen, dat A.T.V. Pankras een vereniging is die door de enthousiaste inzet van haar leden geworden is wat het nu is. Er zijn zo rond de 45 volwassen leden en 30 jeugdleden. Binnen de vereniging zijn er leden die lid zijn van een commissie, o.a. de artistieke commissie, de grime- en kledingcommissie, de technische commissie, de decor- en ontwerpcommissie, de jeugdcommissie en de poppenkastcommissie. Deze commissies zorgen er jaarlijks weer voor, dat alles goed reilt en zeilt.
De oprichters uit 1926 zouden trots zijn op datgene dat in bijna vijfentachtig jaar door hun opvolgers, die toneel als hobby hebben, bereikt is.